Sau việc ngăn cấm sát sinh là việc ngăn cấm ngoại tình, và thật là hợp lý, bởi vì hai vợ chồng đã nên một thân thể, như lời Kinh thánh “Cả hai sẽ thành một xương một thịt” (St 2,24), cho nên sau sự tổn thiệt (sinh mạng) cho một người, thì không có sự tổn thiệt nào nặng hơn là sự tổn thiệt gây cho kẻ đã kết hợp với người ấy.
Chúng ta đã quen đọc điều răn thứ năm là “Chớ giết người”. Nếu dịch sát nguyên bản thì phải nói “Cấm giết”, và dĩ nhiên là hiểu về việc giết người. Nhưng có người đã dựa vào nguyên bản để cấm luôn cả việc giết thú vật. Vì thế để hiểu rõ vấn đề hơn, chúng tôi cố gắng theo sát nguyên bản là “chớ sát sinh”.
Con cái đã nhận bởi cha mẹ sự hiện hữu, sự dưỡng nuôi và giáo dục. Bởi vì chúng ta đã mang ơn cha mẹ về sự sống, cho nên sau Thiên Chúa là Đấng đã ban linh hồn cho ta, chúng ta phải tôn kính các ngài hơn các thầy dạy là những kẻ chỉ cho chúng ta một vài điều thiện hảo : « Ai kính sợ Chúa thì hãy tôn kính cha mẹ, và hãy phụng sự các ngài như là chủ nhân
Trong bản kinh tiếng Việt, điều răn thứ ba được phát biểu như sau : « Thứ ba giữ ngày chúa nhật ». Thánh Tôma phát biểu theo bản văn Kinh thánh Cựu ước « Ngươi hãy nhớ thánh hóa ngày sabat » và tìm cách giải thích theo chiều hướng Kitô giáo.
Lỗi phạm việc “kêu cầu danh Thiên Chúa vô cớ” thường xảy ra trong lời thề: hoặc thề điều gian dối, hoặc thề điều xấu xa, hoặc lộng ngôn. Nên biết là đạo lý cổ truyền của Hội thánh đã đặt ra ba điều kiện cho việc thề: trong sự thật, trong sự suy xét, trong công lý (in veritate, in iudicio, in iustitia: xc. Sách Giáo lý Hội thánh Công giáo số 2154).
Thường thánh Tôma bàn đến tội lỗi sau khi đã trình bày nhân đức, nhưng lần này tác giả kê ra năm cách thức vi phạm điều răn thứ nhất, rồi kế đó mới nói đến các lý do vì sao ta phải thờ phượng duy một mình Thiên Chúa.
Sau nhập đề về điều răn “mến Chúa”, thánh Tôma bước sáng điều “yêu người”. Bài hôm nay gồm ba mục chính: 1/ Bốn lý do để yêu thương người thân cận. 2/ Ý nghĩa của lệnh truyền yêu thương người thân cận “như chính mình”. 3/ Năm lý do để tha thứ cho kẻ thù
|
